Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Separase</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Separase"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Separase rootpage-Separase skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Separase</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p><b>Separase</b>, auch Separin genannt, ist eine Cysteinprotease und spielt eine entscheidende Rolle bei der Regulation <a href="Mitose" title="Mitose">mitotischer</a> und <a href="Meiose" title="Meiose">meiotischer</a> Vorgänge.
</p><p>Separase leitet die Anaphase durch die <a href="Hydrolyse" title="Hydrolyse">Hydrolyse</a> von <a href="Cohesin" class="mw-redirect" title="Cohesin">Cohesin</a>, eines Proteins, welches für die Bindung der Schwesterchromatiden während der frühen Anaphase verantwortlich ist, ein. Beim Menschen wird das Protein Separase durch das Gen <i>ESPL1</i> (Extra Spindle Pole Bodies Like 1) codiert. Die feste Bindung der Schwesterchromatiden vor der <a href="Anaphase" class="mw-redirect" title="Anaphase">Anaphase</a> sowie ihre rechtzeitige Trennung während der Anaphase sind entscheidend für die Zellteilung und die ordentliche Vererbung. In <a href="S%C3%A4ugetiere" title="Säugetiere">Säugetieren</a> erfolgt die Schwesterchromatidentrennung in zwei Schritten nach einem klaren Mechanismus. Im ersten Schritt erfolgt die Phosphorylierung von STAG1 und STAG2 im Cohesin-Komplex, anschließend wird im zweiten Schritt die Cohesin Untereinheit SCC1 (RAD21) durch die Separase gespalten, was die endgültige Trennung der Schwesterchromatide einleitet. In S. cerevisiae (Hefe) wird die Separase ebenfalls durch das Gen <i>ESPL1</i> codiert und durch das Securin Pds1 reguliert.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Die beiden Schwesterchromatiden sind initial durch den Cohesin-Komplex miteinander verbunden, bis die Anaphase eingeleitet wird. An diesem Punkt des <a href="Zellzyklus" title="Zellzyklus">Zellzyklus</a> werden die Schwesterchromatiden von der mitotischen Spindel auseinandergezogen, sodass letztlich jede entstehende Tochterzelle eines der Schwesterchromatide enthält. Befindet sich eine Zelle nicht in der Teilungsphase, wird Separase an der Spaltung von Cohesin durch die Assoziation mit einem anderen Protein, dem Securin, gehindert. Genauso verhindert die Phosphorylierung der Separase durch den Cyclin-CDK-Komplex eine unerwünschte bzw. außerplanmäßige Spaltung des Cohesins.<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> So wird auf zwei unterschiedlichen Wegen verhindert, dass Cohesin gespaltet wird und die Schwesterchromatide sich frühzeitig trennen. Anzumerken sei, dass Separase in den meisten Organismen nicht wirksam ist, bevor nicht initial die Bildung eines Separase-Securin Komplexes erfolgt. Das kommt daher, dass Securin bei der Faltung der funktionellen Konformation des Enzyms Separase hilft. Bei der Hefe scheint die Bildung dieses Komplexes jedoch nicht für die funktionelle Konformation der Separase notwendig zu sein, da die Anaphase auch ohne das Vorhandensein von Securin (Securin <a href="Deletion" title="Deletion">Deletion</a>) eingeleitet und durchlaufen wird.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Die zweite wichtige Funktion der Separase ist die Zentriolentrennung während der Anaphase. Diese Trennung erlaubt die Verdopplung der Zentrosomen im nächsten Zellzyklus.<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Frank Uhlmann: <cite style="font-style:italic">Secured cutting: controlling separase at the metaphase to anaphase transition</cite>. In: <cite style="font-style:italic">EMBO reports</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>2</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>6</span>, 1.&nbsp;Juni 2001, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%221469-221X%22&amp;key=cql">1469-221X</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>487–492</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1093/embo-reports%2Fkve113">10.1093/embo-reports/kve113</a></span>, <a class="external mw-magiclink-pmid" rel="nofollow" href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11415980?dopt=Abstract">PMID 11415980</a> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.embopress.org/doi/full/10.1093/embo-reports/kve113">embopress.org</a> [abgerufen am 8.&nbsp;Februar 2018]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Separase&amp;rft.atitle=Secured+cutting%3A+controlling+separase+at+the+metaphase+to+anaphase+transition&amp;rft.au=Frank+Uhlmann&amp;rft.date=2001-06-01&amp;rft.doi=10.1093%2Fembo-reports%2Fkve113&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=1469-221X&amp;rft.issue=6&amp;rft.jtitle=EMBO+reports&amp;rft.pages=487-492&amp;rft.pmid=11415980&amp;rft.volume=2" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Hector Viadiu, Olaf Stemmann, Marc W. Kirschner, Thomas Walz: <cite style="font-style:italic">Domain structure of separase and its binding to securin as determined by EM</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Nature Structural &amp; Molecular Biology</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>12</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>6</span>, Juni 2005, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%221545-9993%22&amp;key=cql">1545-9993</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>552–553</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1038/nsmb935">10.1038/nsmb935</a></span>, <a class="external mw-magiclink-pmid" rel="nofollow" href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15880121?dopt=Abstract">PMID 15880121</a>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Separase&amp;rft.atitle=Domain+structure+of+separase+and+its+binding+to+securin+as+determined+by+EM&amp;rft.au=Hector+Viadiu%2C+Olaf+Stemmann%2C+Marc+W.+Kirschner%2C+...&amp;rft.date=2005-06&amp;rft.doi=10.1038%2Fnsmb935&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=1545-9993&amp;rft.issue=6&amp;rft.jtitle=Nature+Structural+%26+Molecular+Biology&amp;rft.pages=552-553&amp;rft.pmid=15880121&amp;rft.volume=12" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text">Ingo H. Gorr, Dominik Boos, Olaf Stemmann: <cite style="font-style:italic">Mutual Inhibition of Separase and Cdk1 by Two-Step Complex Formation</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Molecular Cell</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>19</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>1</span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>135–141</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1016/j.molcel.2005.05.022">10.1016/j.molcel.2005.05.022</a></span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1097276505013468">elsevier.com</a> [abgerufen am 8.&nbsp;Februar 2018]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Separase&amp;rft.atitle=Mutual+Inhibition+of+Separase+and+Cdk1+by+Two-Step+Complex+Formation&amp;rft.au=Ingo+H.+Gorr%2C+Dominik+Boos%2C+Olaf+Stemmann&amp;rft.doi=10.1016%2Fj.molcel.2005.05.022&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issue=1&amp;rft.jtitle=Molecular+Cell&amp;rft.pages=135-141&amp;rft.volume=19" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">Nadine C. D. Hornig, Philip P. Knowles, Neil Q. McDonald, Frank Uhlmann: <cite style="font-style:italic">The dual mechanism of separase regulation by securin</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Current Biology: CB</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>12</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>12</span>, 25.&nbsp;Juni 2002, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220960-9822%22&amp;key=cql">0960-9822</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>973–982</span>, <a class="external mw-magiclink-pmid" rel="nofollow" href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12123570?dopt=Abstract">PMID 12123570</a>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Separase&amp;rft.atitle=The+dual+mechanism+of+separase+regulation+by+securin&amp;rft.au=Nadine+C.+D.+Hornig%2C+Philip+P.+Knowles%2C+Neil+Q.+McDonald%2C+...&amp;rft.date=2002-06-25&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0960-9822&amp;rft.issue=12&amp;rft.jtitle=Current+Biology%3A+CB&amp;rft.pages=973-982&amp;rft.pmid=12123570&amp;rft.volume=12" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text">Meng-Fu Bryan Tsou, Won-Jing Wang, Kelly A. George, Kunihiro Uryu, Tim Stearns: <cite style="font-style:italic">Polo Kinase and Separase Regulate the Mitotic Licensing of Centriole Duplication in Human Cells</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Developmental Cell</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>17</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>3</span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>344–354</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1016/j.devcel.2009.07.015">10.1016/j.devcel.2009.07.015</a></span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1534580709002998">elsevier.com</a> [abgerufen am 8.&nbsp;Februar 2018]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Separase&amp;rft.atitle=Polo+Kinase+and+Separase+Regulate+the+Mitotic+Licensing+of+Centriole+Duplication+in+Human+Cells&amp;rft.au=Meng-Fu+Bryan+Tsou%2C+Won-Jing+Wang%2C+Kelly+A.+George%2C+...&amp;rft.doi=10.1016%2Fj.devcel.2009.07.015&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issue=3&amp;rft.jtitle=Developmental+Cell&amp;rft.pages=344-354&amp;rft.volume=17" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-11-30" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Separase&amp;oldid=262015440">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>